Иран жағалауындағы маржан рифтерінен құралған бұл арал елдің шикі мұнай экспортының шамамен 90 пайызын қамтамасыз ететіндіктен, Тегеран үшін стратегиялық әрі экономикалық маңызы зор нысан саналады.
Дональд Трамп «Truth Social» желісіндегі жазбасында: «Болашақта біз Харк аралын және басқа да мұнай инфрақұрылымдарын басып алып, Венесуэладағыдай мұнай мен газ нарығын толық бақылауға аламыз», – деді.
Араағайын елдер диалогқа шақырып жатқан кезеңде жасалған бұл мәлімдеме аймақтағы шиеленісті одан әрі күшейтті.
Харк аралыны неге маңызды?
Иран жағалауында орналасқан, көлемі жағынан Манхэттен аралының шамамен үштен біріне тең Харк аралын америкалық шенеуніктер «Иран мұнайының орталығы» деп сипаттайды. Аралдағы ұзын айлақтар алып мұнай танкерлерінің тоқтауына мүмкіндік береді. АҚШ Орталық барлау басқармасының 1984 жылғы құпия есебінде бұл нысандардың Иран экономикасы үшін аса маңызды екені көрсетілген.
Халықаралық энергетика агенттігінің мәліметінше, Ормуз бұғазын айналып өтетін балама экспорт бағыттары шектеулі әрі кең көлемде пайдаланылмаған.
Сарапшылардың бағалауынша, аралдағы мұнай сақтау қоймаларының жалпы сыйымдылығы шамамен 30 миллион баррельді құрайды.
Иран ықтимал АҚШ шабуылына дайын ба?
АҚШ барлау қызметінің мәліметінше, Иран аралды бақылауға алуға бағытталған операцияға қарсы өңірге қосымша әскери қызметкерлер мен әуе қорғанысы жүйелерін орналастырған.
Сондай-ақ аралдағы қолданыстағы қорғаныс желілеріне иықтан атылатын жерүсті-әуе зымыран кешендері енгізілген.
АҚШ Харк аралына шабуыл жасады ма?
АҚШ әскері бұған дейін Харк аралына бірнеше рет әскери операция жүргізген. Дональд Трамп наурыз айында аралдағы барлық әскери нысанның бомбаланғанын мәлімдесе, сәуір айының басында әскери нысандарға қайтадан соққы жасалғаны расталған болатын.
Алайда бұл шабуылдар кезінде мұнай инфрақұрылымы тікелей нысанаға алынған жоқ.
Ақ Үйдегі кейбір шенеуніктер Харк аралын бақылауға алу Иран Ислам революциясы сақшылар корпусының қаржылық мүмкіндіктеріне ауыр соққы беріп, соғыстың тезірек аяқталуына ықпал етуі мүмкін деп есептейді.
Сонымен қатар Пентагон мен өзге де үкімет өкілдері мұндай операцияның ауқымды құрлық күштерін қажет ететінін және тәуекелі жоғары екенін айтып, оған сақтықпен қарап отыр.
