Түркия Сыртқы істер министрі Хакан Фидан Түркия мен Үндістан арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға шақырып, Анкараның Пәкістанмен тығыз байланыстары өңірдегі екі ірі елдің ынтымақтастығына кедергі болмауы тиіс екенін айтты.
Өткен аптада Сингапур қаласында өткен 6-шы «IISS Raffles» конференциясында сөз сөйлеген Фидан Түркия мен Үндістан арасында елеулі келіспеушілік жоқ екенін, керісінше оң қарым-қатынасты дамытуға негіз бар екенін атап өтті.
Конференциядан кейінгі сұрақ-жауап отырысында ол: «Үндістанмен тамаша қарым-қатынас орнатқымыз келеді. Бізде Үндістанмен ортақ шекара жоқ және шешілмеген екіжақты мәселе де жоқ», – деді.
Фидан екі елдің арасында қақтығыс болмағанын айтып, керісінше, өзара тиімді серіктестік орнатуға барлық мүмкіндік бар екенін жеткізді.
Сыртқы істер министрі Анкараның Пәкістанмен ұзақ жылдарға созылған байланыстары тарихи ынтымақтастыққа негізделгенін айтып, бұл жағдайды Жаңа Делимен қарым-қатынасқа кедергі ретінде қарастыруға болмайтынын баса айтты.
«Белгілі бір мәселелер бойынша Пәкістанмен жақсы қарым-қатынаста әрі тарихи ынтымақтастықты сақтап отырған жалғыз ел Түркия емес», – деді Фидан.
Хакан Фидан Түркияның өзге ірі державалармен қарым-қатынасын мысалға келтіріп, мемлекеттер келіспеушіліктерді жеке қарастырып, ортақ мүдделер тоғысатын салаларда ынтымақтастықты жалғастыра алуы тиіс екенін айтты.
«Мәселен Ресеймен де, АҚШ-пен де, кейбір Еуропа елдерімен де белгілі бір мәселелер бойынша пікір қайшылықтарымыз бар. Бірақ біз бір мәселені екіншісінен ажырата аламыз. Кейбір келіспеушіліктерді уақытша шетке ысырып, ынтымақтаса жұмыс істей аламыз», – деді министр.
Фиданның айтуынша, дәл осындай тәсіл Түркия мен Үндістан арасындағы қарым-қатынаста да басшылыққа алынуы тиіс.
«Түркия мен Үндістанға да қажет нәрсе осы деп ойлаймын. Өйткені біз бірлесіп көп іс атқара аламыз, бір-бірімізге пайдалы бола аламыз және мұндай деңгейге жететіндей саяси кемелдікке иеміз», – деді ол.
Үндістан мен Түркия арасындағы қарым-қатынас 2025 жылдың мамыр айында болған төрт күндік Үндістан–Пәкістан қақтығысынан кейін күрделене түсті. Жаңа Дели сол кезде Анкараның үнді тарапының әрекеттерін сынап, Пәкістанды қолдағанына наразылық білдірген болатын.
Айта кетейік, Түркия 2025 жылдың 22 сәуірінде Үндістан бақылауындағы Кашмирде бейбіт тұрғындарға қарсы жасалған террорлық шабуылды айыптаған алғашқы елдердің бірі болды. Түркия Сыртқы істер министрлігі сол күні бұл оқиғаны «сұмдық террорлық шабуыл» деп сипаттаған еді.
Түркия Үндістанның 2025 жылдың 6 мамырында Пәкістандағы азаматтық инфрақұрылым нысандарына жасаған шабуылдарын айыптап, Исламабадтың 22 сәуірдегі террорлық шабуылды жан-жақты тергеу жөніндегі үндеуін қолдады.
Дипломатиялық байланыстар қайта жанданды
Фидан бұл мәлімдемелерді өткен жаздан бері жалғасып келе жатқан шиеленістен кейін екі ел арасындағы дипломатиялық байланыстардың қайта жандана бастағаны байқалған кезеңде жасады.
Үндістан сәуір айында төрт жылдан кейін алғаш рет өткен Түркия–Үндістан Сыртқы істер министрліктері арасындағы 12-ші консультациялық кездесуге Түркия Сыртқы істер министрінің орынбасары Беррис Экинджині Жаңа Делиге шақырды.
Бұған дейін Сауд Арабиясы, Оман және Біріккен Араб Әмірліктеріндегі елшілік қызметтерін атқарған үндістандық тәжірибелі дипломат Талмиз Ахмад Фиданның мәлімдемелері мен соңғы оқиғалар Анкара мен Жаңа Дели арасындағы қарым-қатынастың жақсаруына оң белгі екенін айтты.
Ахмад: «Екі тарап та өткенді артта қалдырып, өзара қарым-қатынасты қалай қалпына келтіруге ниетті», - деді.
