Бейсенбі күні АҚШ президенті Дональд Трамп Газаны қайта қалпына келтіру мен тұрақтандыру мәселелері талқыланған Бейбітшілік кеңесінің алғашқы отырысын өткізді. Отырыс барысында 17 миллиард доллардан асатын қаржылық міндеттемелер жиналды. Осы жиында Трамп пен АҚШ-тың бас дипломаты Марко Рубио Кеңестің өкілеттігі Палестина аумақтарынан тысқа да таралатынын аңғартты.
Бейбітшілік кеңесінің «стратегиялық көзқарасын» таныстырған Рубио 45-тен астам елдің басшылары мен өкілдеріне Газадағы жағдайдың «қазіргі құрылымдар аясында шешуге тым күрделі» екенін айтты.
АҚШ дипломаты Бейбітшілік кеңесі халықаралық қақтығыстарда делдалдық жасау үшін кең ауқымды платформаға айнала алады деп үміттенетінін білдіріп,
«Бұл кеңес өзге де күрделі әрі қиын жағдайлар үшін үлгі болады деп үміттенемін, сонда олар да дәл осылай шешілуі мүмкін. Алайда қазір басты назар Газада», - деді.
2026 жылы қаңтарда құрылған Бейбітшілік кеңесі бастапқыда 2025 жылы Израиль мен ХАМАС арасында жасалған атысты тоқтату келісімінен кейін Газадағы бейбітшілік жоспары мен қайта қалпына келтіру жұмыстарын бақылаумен байланысты болды. Алайда Израиль атысты тоқтату режимін бұзуды жалғастырып келеді. Соған қарамастан Кеңестің жарғысы тек Газамен шектелмей, әлемнің әртүрлі қақтығыс аймақтарында тұрақтылық пен ұзақ мерзімді бейбітшілікті ілгерілетуге мүмкіндік беретін кеңірек мандатты көздейді.
«Мұны басқа жерлерде де жасаймыз»
Кеңес құрамына «беделді тұлғалардың» қатысуын құптайтынын айтқан Трамп Газаны «табысты» әрі «бейбіт» аймаққа айналдыруға уәде беріп, бұл үлгінің өзге өңірлерде де қолданылатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ екінші президенттік мерзімінің алғашқы жылында «сегіз соғысты шештім, алда тоғызыншысы» деді.
«Кейбір соғыстар 32 жылға созылды. 32, 34, тіпті 37 жыл. Бұл өте ұзақ уақыт. Біз олардың әрқайсысын шамамен екі күнде аяқтадық», - деді Трамп.
Трамптың бір жылда «сегіз соғысты» шештік деген мәлімдемесі толық бітім, келісімдер және әлі де жалғасып жатқан дауларды қамтиды. Ол жиі атайтын тізімге Армения–Әзербайжан, Конго Демократиялық Республикасы–Руанда, Израиль–Иран, Үндістан–Пәкістан, Таиланд–Камбоджа, Израиль–ХАМАС және Сербия–Косово қақтығыстары кіреді.
АҚШ президенті Бейбітшілік кеңесін ең ықпалды құрылымдардың бірі деп атап, «қуаты мен беделі жағынан оған тең келері болған емес» деді. Сонымен қатар Трамп іс-шара барысында БҰҰ-ға қатысты кейбір бұрынғы сындарын жұмсартып, БҰҰ инфрақұрылымын жаңартуға қаржы бөлуге уәде берді. Ол Бейбітшілік кеңесін БҰҰ-ның «үстінде тұрған» қадағалаушы орган ретінде сипаттап, оның дұрыс жұмыс істеуін, жақсырақ нысандарға ие болуын және қажетті қаржыландыруды алуын қамтамасыз ететінін айтты: «Біз Біріккен Ұлттар Ұйымын күшейтеміз. Оның нысандарының лайықты екеніне көз жеткіземіз… қаржылай қолдау көрсетеміз және БҰҰ-ның өміршең болуын қамтамасыз етеміз. Менің ойымша, Біріккен Ұлттар Ұйымының әлеуеті зор, шынымен де өте зор. Бірақ ол әлі сол әлеуетіне жеткен жоқ».
