Ғылым әлемінде ұзақ уақыт бойы талқыланып келген «Мәңгі өмір сүру мүмкін бе?» деген сұраққа жауап іздеген зерттеушілер қартаюға байланысты барлық ауру жойылған күннің өзінде де адам өмірінің белгілі бір шегі бар екенін көрсетті.
Ресейдегі Сколково Ғылым және технология институты жүргізген зерттеуде адам ағзасындағы бүкіл биологиялық тозудың алды алынса да, клеткаларда жинақталатын соматикалық ДНҚ мутацияларының уақыт өте келе ағзалардың қызметін тоқтататыны анықталды.
Компьютерлік симуляцияларға сүйенген бұл сценарийге сәйкес, барлық аурулардың тамырына балта шабылса да, адамның орташа өмір сүру ұзақтығы ең көп дегенде 150-ден 190 жасқа дейін ғана болуы мүмкін деп болжануда.
Жүрек пен ми клеткалары жаңармайды
Әзірленген математикалық модельдеу қартаюдың ең басты анықтаушы факторы органдық деңгейдегі клеткалардың жаңаруы екенін көрсетеді.
Бауыр мен тері сияқты ұлпалар өздерін үздіксіз жаңартып, мутацияға ұшыраған клеткаларды тазалай алғанымен, ми мен жүрек сияқты өміршең маңызы бар ағзалардағы клеткалар жаңармайды.
Жылдар өткен сайын осы ұзақ жасаушы клеткаларда жинақталған зақымдалған ДНҚ-лар ақыр соңында органдардың жұмыс істей алмайтын күйге түсуіне себеп болып, адам өмірінің соңғы шегін айқындайды.
Мақсат — өмірді ұзарту емес, сапалы қартаю
Зерттеуді жүргізген сарапшылар алынған мәліметтердің кесіп айтылған болжам емес, қартаю механизмін түсінуге бағытталған математикалық модель екенін баса айтады.
Бүгінгі таңда адамдардың бұл теориялық (150-ден 190 жасқа дейінгі) шектен әлдеқайда аз өмір сүруі қартаюдың жалғыз себебі ДНҚ мутациялары емес екенін және бұл процестің әлдеқайда күрделі факторлармен қалыптасатынын көрсетеді.
Биологиялық процестердің қартаюға әсерін өлшеуді жеңілдететін бұл зерттеу болашақта өмірді жасанды түрде ұзартудан гөрі, қартайған шақта салауатты әрі сапалы өмір сүруге бағытталған емдеу әдістеріне басымдық берілуі керектігін дәлелдейді.
