Ресми түрде жарияланбаған БҰҰ құжатында Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы, ЮНИСЕФ және БҰҰ-ның босқындар ісі жөніндегі агенттігін бір гуманитарлық көмек агенттігіне біріктіру жоспарлары бар. Бұл жоспар қиындықтарды шешуге және бірнеше агенттік пен жұмыс күшін қысқартуға бағытталған.
Біріккен Ұлттар Ұйымы дүниежүзілік ұйымды реформалау міндеті жүктелген жоғары лауазымды тұлғалар дайындаған ішкі жазбаларға қарағанда олар негізгі департаменттерді біріктіретін және бүкіл әлем бойынша ресурстарды ауыстыратын күрделі жөндеуді қарастыруда.
Жоғары деңгейдегі реттеу президент Дональд Трамп әкімшілігінің сыртқы көмекті қысқартумен күресу кезінде жасалды.
«Reuters» зерттеп, «құпия» деп белгіленген алты беттік құжатта БҰҰ-ның ондаған агенттігін төрт негізгі бөлімге біріктіретін «ұсыныстар» тізімі бар. Олар ̶ бейбітшілік пен қауіпсіздік, гуманитарлық мәселелер, тұрақты даму және адам құқықтары.
Мәселен бір нұсқаға қарағанда Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасының, БҰҰ Балалар агенттігінің, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының және БҰҰ-ның босқындар жөніндегі агенттігінің операциялық аспектілері бір гуманитарлық агенттікке біріктіріледі.
Жазбада бірқатар ұсыныстар бар. Олар қабылданса, ондаған жылдан кейінгі ең ауқымды реформа болады.
БҰҰ СПИД агенттігін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен біріктіріп, отырыстардағы алты аудармашы қажеттілігін азайту ұсынылған. Тағы бір ұсыныс ̶ БҰҰ агенттігі болып табылмайтын Дүниежүзілік сауда ұйымын БҰҰ даму агенттіктерімен біріктіру.
Бастау
Жазбамен таныс шенеунік мұны бастау ретінде сипаттады. Бірақ ішкі талқылау жаһандық ұйымды жақтаушылар да, сынаушылар да көптен бері айтқан сөздерді растайтын сияқты. Олардың пікірі - «БҰҰ реттелу керек». Бақылаулар топтамасын қамтитын жазбада «қайталанған міндеттер», «ресурстарды тиімсіз пайдалану», «бөлшектену және қайталау» мәселелері қозғалып, жоғары лауазымдардың көбеюіне назар аударылады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының алдында тұрған «жүйелі міндеттер» Бас Ассамблея жаңа миссия мен бағдарлама қосуды жалғастырған сайын қиындай түсетін мәселе ретінде қаралуда.
«Көбінесе нақты шығу стратегиясыз ұлғайған міндеттер мен мәселелер қиындықтарға, тиімсіздікке және шығындардың өсуіне әкелді», - делінген құжатта.
Жазбаны наурыз айында Бас хатшы Антониу Гутерриш тағайындаған жұмыс тобы дайындады. Сол уақытта агенттік үнемдеу мәселесіне тоқталған болатын.
Жұмыс тобы қысқа мерзімді шығындарды қысқарту күштеріне қосымша ұзақ мерзімді құрылымдық өзгерістерді қарастырды. Кейбір дипломаттар бұл әрекетті АҚШ-тың қысқартуларының алдын алуға көмектесетін маңызды қадам ретінде сипаттады.
«Жазба Бас хатшының көзқарасына қалай қол жеткізуге болатыны туралы жоғары лауазымды тұлғалардың идеялары мен ойларын қалыптастыруға арналған жұмыстың нәтижесі», - деді Гутерриштің баспасөз хатшысы Стефан Дюжаррик.
Гутерриш көптен бері БҰҰ-ны реформалауға шақыруда. 2017 жылы Трамппен кездесуінде Бас хатшы АҚШ президентіне әлемдік ұйымның бөлшектелген құрылымдармен, шексіз бюрократиямен күресіп жатқанын айтқан болатын.
