Түркия Республикасының президенті Режеп Тайып Ердоған Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының 81-ші сессиясында сөз сөйледі. Ердоғанның баяндамасында Палестина, БҰҰ реформасы, аймақтық қақтығыстар, климаттың өзгеруі және жасанды интеллект мәселелері алдыңғы қатарға шықты.
«Палестина халқының күресін жеткізуді жалғастырамыз»
Ердоған Палестина мемлекетінің басшысы Махмуд Аббастың қатарынан екі жыл бойы Бас Ассамблея сессиясына қатыса алмауын сынға алды. Түркияның азат әрі егемен Палестина мемлекетінің үні болуды жалғастыратынын білдіріп, Палестинаны әлі танымаған елдерге бұл шешімдерін қайта қарау туралы шақыру жасады.
«Адамзат қуатты ерік-жігердің жүзеге асатын күнін күтуде»
БҰҰ құрылғаннан бері 81 жыл өтсе де, әлемнің әлі де соғыс және қақтығыстармен бетпе-бет келіп отырғанын айтқан Ердоған соңғы 12 айда 60-тан астам қақтығыс пен соғыстың болғанын жеткізді.
«Газа — біздің дәуіріміздің ең адамгершілікке жатпайтын концентрациялық лагері»
Газада болып жатқан оқиғаларға назар аударған Ердоған мыңдаған адамның өмірі қиылғанын, көптеген жанның босып кеткенін және ауруханалардың отын тапшылығынан зардап шегіп отырғанын білдірді. Батыс Шерияда қоныстанушылардың шабуылы артқанын және Иерусалимдегі қасиетті орындарға баруға кедергі жасалып жатқанын атап көрсетті.
«БҰҰ өз міндеттерін орындай алмайтын жағдайға жеткізілді»
Ердоған БҰҰ-ның қақтығыс аймақтарында дәрменсіз қалып отырғанын айтып, халықаралық жүйеге деген сенімді қайта орнықтыру қажеттігін білдірді.
«Қауіпсіздік Кеңесі "Әлем бестен үлкен" қағидасына сай реформалануы тиіс»
БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің құрылымы реформалануы керектігін айтқан Ердоған халықаралық құқықтың баршаға тең қолданылуы, аймақтық жауапкершілік, ашық дипломатия және табыс әділдігін нығайту бойынша шақыру жасады.
«Газаны қайта қалпына келтіруді уақыт созбай бастауымыз керек»
Газаны қайта құруды дереу бастау керектігін айтқан Ердоған 1967 жылғы шекараларда, астанасы Шығыс Иерусалим болатын тәуелсіз Палестина мемлекеті құрылуы тиіс екенін білдірді.
«Қаратеңіздегі коммерциялық кемелерге жасалған шабуылдарды қабылдауға болмайды»
Ресей-Украина соғысын аяқтау бағытындағы байланыстардың жалғасып жатқанын айтқан Ердоған Қаратеңіздегі коммерциялық кемелерге жасалған шабуылдарды кім тарапынан жасалса да, қабылдауға болмайтынын атап өтті.
«Түркия тұрақтылық аралы болуды жалғастыруда»
Түркияның Еуропа қауіпсіздігі үшін де маңызды рөл атқарып отырғанын айтқан Ердоған Балқан, Оңтүстік Кавказ, Сирия, Ирак және Африкадағы оқиғаларға қатысты Түркияның дипломатиялық бастамаларын баяндады.
«Анталияда COP31 Саммитін өткіземіз»
Ердоған Түркияның COP31 Саммитін қабылдайтынын және климаттық әділдік күн тәртібінің орталығында болатынын айтты. «Нөлдік қалдық» қозғалысының жаһандық деңгейдегі ақпараттандыру науқанына айналғанын білдірді.
«Халықаралық жасанды интеллект конвенциясын дайындау аса маңызды»
Әлеуметтік медиадағы дезинформация мен жасанды интеллект тудыратын қатерлерге назар аударған Ердоған жасанды интеллект үшін ортақ халықаралық құқықтық шеңбер қалыптастыру қажеттігін жеткізді.
«Нағыз ерлік — қараңғылықты сейілтетін шырақ жаға білу»
Ердоған әлемнің алдында қақтығыс пен тұйықталу немесе әділдік, ынтымақтастық пен ортақ ерік-жігер арасында таңдау тұрғанын білдіріп, Түркияның екінші жолды таңдағанын айтты.
