Түркі әлемінің ортақ күші — Түркі Мемлекеттері Ұйымының 12-ші саммиті «Өңірлік бейбітшілік пен қауіпсіздік» тақырыбымен 7 қазанда Әзербайжанда өтеді.
Түркі әлемінің интеграция үдерісіндегі басты ұйымы саналатын Түркі Мемлекеттері Ұйымы (ТМҰ) өзінің 16 жылдығын атап өтуде.
Алғашында «Түркі тілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесі (Түрік кеңесі)» деген атаумен құрылған ұйымның іргетасы 2009 жылдың 3 қазанында Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан және Түркия қол қойған Нахчыван келісімімен қаланды. Ортақ тарих пен мәдени мұраға сүйенген бұл ұйымның басты мақсаты — түркі әлемінің саяси, экономикалық және мәдени интеграциясын нығайту.
ТМҰ мүше елдер арасында экономикадан саясатқа, білімнен мәдениетке, қорғаныстан қауіпсіздікке, көліктен кеденге, туризмнен спортқа дейінгі көптеген салада ынтымақтастықты дамытуды көздейді.
Қазіргі таңда Түркі Мемлекеттері Ұйымы 4,25 миллион шаршы шақырым аумақты, жалпы алғанда шамамен 160 миллион халқы бар мемлекеттерді біріктіріп отыр. Аймақтық деңгейде ықпалы артқан ТМҰ - түркі әлемінің ортақ күші әрі геосаяси салмағы күшейіп келе жатқан халықаралық ұйым мәртебесіне ие.
2021 жылдың 12 қарашасында Стамбулда өткен мемлекет басшыларының сегізінші саммитінде ұйымның атауы «Түркі Мемлекеттері Ұйымы» болып өзгертілді. Бұл шешім халықаралық аренада түркі мемлекеттерінің интеграциясының жаңа кезеңі ретінде бағаланды.
ТМҰ-ның толық мүшелері - Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия, Өзбекстан. Бақылаушы елдер қатарында Түрікменстан, Мажарстан және Солтүстік Кипр Түрік Республикасы бар.
Стамбулда орналасқан ұйымның құрылымына Мемлекет басшылары кеңесі, Сыртқы істер министрлері кеңесі, Ақсақалдар кеңесі, Жоғары лауазымды шенеуніктер комитеті және Хатшылық кіреді.
Сонымен қатар Түркі мемлекеттері парламенттік ассамблеясы (ТҮРКПА), ТҮРКСОЙ, Түркі академиясы, Түркі мәдениеті мен мұрасы қоры, Түркі инвестициялық қоры сияқты ұйымдар да ТМҰ-ның құрамында.
ТМҰ Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ), Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ), Ислам ынтымақтастығы ұйымы (ИЫҰ), Дүниежүзілік кеден ұйымы (WCO) және басқа да халықаралық құрылымдармен әріптестік орнатқан.
Ұйым Мажарстан астанасы Будапештте өкілдік ашып, Еуропалық Одақ, Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы, Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы және Вишеград тобы сынды институттармен қарым-қатынасты нығайту мен Еуропадағы беделін арттыруды көздеп отыр.
«Түркі әлемі–2040» стратегиялық құжаты ұйымның ұзақ мерзімді мақсаттарын айқындады. Бұл құжат өзара сенімді нығайтуды, саяси ынтымақтастықты күшейтуді, экономикалық және техникалық байланыстарды арттыруды, гуманитарлық қарым-қатынастарды дамыту мен ортақ тарихи-мәдени мұраны сақтауды көздейді.
16 жыл ішінде ТМҰ тек мемлекетаралық емес, халықаралық бауырластық байланыстарды да күшейтті. Жақында Түркі академиясының құрамындағы Ортақ түркі әліпбиі жөніндегі комиссияның 34 әріптен тұратын ортақ әліпбиді бекітуі түркі әлемінде үлкен қуанышпен қарсы алынды.
Құрылған күннен бері ұйым 11 рет Мемлекет басшыларының саммитін өткізді. Ал 12-ші саммит 7 қазанда Әзербайжанда «Өңірлік бейбітшілік пен қауіпсіздік» тақырыбымен өтпек.
