Түркі Мемлекеттері Ұйымына мүше елдердің мемлекет басшылары қатысатын бейресми саммитке президент Режеп Тайып Ердоған да қатыспақ. Жиында жасанды интеллект пен цифрлық инновациялар мәселелері басты назарда болады. Осы аяда жаңа технологиялардың өзгерістер әкелетін әлеуетін пайдалану арқылы тұрақты экономикалық өсімді ынталандыру көзделіп отыр.
Сондай-ақ мемлекеттік қызметтерді жетілдіру және өңірлік байланыстарды нығайту үшін диалогты дамыту мәселесі талқыланады.
Іс-шара барысында түркі мемлекеттерінің жасанды интеллект саласында жүргізіп жатқан жұмыстары қарастырылып, түркі мемлекеттерінің жасанды интеллектін дамытуға бағытталған бірлескен бастамалар күн тәртібінде болмақ.
Түркияның ТМҰ-ға мүше елдермен жылдық сауда айналымы 17 миллиард долларға жуықтады
Түркі Мемлекеттері Ұйымы саммитінде жүргізілетін талқылаулардың экономикалық және сауда байланыстарын одан әрі дамытуға ықпал етуі көзделіп отыр.
Түркия соңғы жылдары Түркі Мемлекеттері Ұйымына мүше елдермен саудада экспорттаушы ел ретінде танылып отыр. Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанға 2021 жылы экспорт көлемі 6,2 миллиард долларды құраса, импорт 4,2 миллиард доллар болған. Ал 2022 жылы экспорт 6,9 миллиард долларға жетіп, импорт 6,2 миллиард долларды құраған.
2023 жылы экспорт 8,8 миллиард долларға өсіп, импорт 6,4 миллиард долларға жеткен.
2024 жылы экспорт көлемі 10 миллиард долларға жетіп, осы елдерден импорт көлемі 6,5 миллиард долларды құраған.
Өткен жылы Түркияның экспорты 9,6 миллиард доллар, ал импорты 7,3 миллиард доллар болды.
Осылайша Түркия мен Түркі Мемлекеттері Ұйымына мүше елдер арасындағы жылдық сауда айналымы 17 миллиард долларға жуықтады.
Ең көп экспорт жөнелтілген ел – Қазақстан
Өткен жылғы экспорт көрсеткіштеріне байланысты Қазақстан 3,2 миллиард доллармен бірінші орынға шықты. Одан кейін Әзербайжан (3 миллиард доллар), Өзбекстан (2,1 миллиард доллар) және Қырғызстан (1,3 миллиард доллар) келеді.
Биылғы жылдың алғашқы үш айында Түркияның Түркі Мемлекеттері Ұйымына мүше елдерге экспорты 2,1 миллиард долларға жуықтады.
Оның ішінде Қазақстан шамамен 700 миллион доллармен тағы да көш бастады. Одан кейін Әзербайжан (663 миллион доллар), Өзбекстан (419,5 миллион доллар) және Қырғызстан (274,7 миллион доллар) бар.
Түркі Мемлекеттері Ұйымы құрамында толыққанды мүше елдермен қатар Түрікменстан, Мажарстан, Солтүстік Кипр Түрік Республикасы және Экономикалық ынтымақтастық ұйымы бақылаушы мәртебесіне ие.
Түркия мен Қазақстан жаңа мүмкіндіктер қарастыруда
Түркістандағы Түркі Мемлекеттері Ұйымы саммитімен қатар Астанада да Түркия мен Қазақстан арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған кездесулер мен жиындар жоспарланып отыр.
Президент Режеп Тайып Ердоған Қасым-Жомарт Тоқаевпен бірге 14 мамырда Жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық кеңесінің отырысына төрағалық етпек.
Сондай-ақ Түркия–Қазақстан бизнес форумы өтеді. Түркия Сауда министрі Өмер Болат қатысатын форумда екі елдің кәсіпкерлері жаңа ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылайды.
Бұл кездесулер Түркия мен Қазақстан арасындағы экономикалық және сауда байланыстарын одан әрі нығайтуға ықпал етпек.
