Ормуз бұғазы қозғалысын басқару үшін хаттама жобасы әзірленді

Иранның Ормуз бұғазы арқылы теңіз қатынасын бақылау үшін Оманмен бірлесіп хаттама әзірлегені хабарланды.

By
2026 ж 12 наурызда Оманның Маскат қаласындағы Сұлтан Кабус портында Каллисто танкері. / Reuters

Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади: «Қазір біз соғыс жағдайындамыз, ал соғыс жағдайын бейбіт кезеңнің ережелерімен басқаруға болмайды», - деді.

Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади Иранның Ормуз бұғазы арқылы теңіз қатынасын бақылау үшін Оманмен бірлесіп хаттама әзірлегенін мәлімдеді.

Гарибабади мемлекеттік “IRNA” ақпарат агенттігі бейсенбі күні жариялаған мәлімдемесінде бейбіт кезеңде кеме қозғалысын жағалауда орналасқан екі ел — Иран мен Оман үйлестіріп отыратынын айтып, «Бұл шарттар шектеу емес, керісінше қауіпсіз өтуді жеңілдетуге және кемелерге сапалы қызмет көрсетуге бағытталған» - деді.

Мұнай мен табиғи газ тасымалы үшін маңызды өткел саналатын Ормуз бұғазындағы кеме қозғалысы АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы бастаған соғысынан кейін күрт азайып, елдерді балама теңіз және құрлық бағыттарын іздеуге мәжбүр етті.

Бұғаз арқылы күніне шамамен 20 миллион баррель мұнай өтеді. Осы су жолының жабылуы мұнай бағасының, тасымал және сақтандыру шығындарының өсуіне әкеліп, жаһандық экономикалық алаңдаушылық туғызды.

Өзін-өзі қорғау құқығы

Гарибабади егер Иран нысандарына басқа елдердің аумағынан шабуыл жасалса, «сол елдердегі ұқсас нысандарға да тең дәрежеде жауап берілетінін» айтып, мұны «БҰҰ Жарғысы мен халықаралық құқыққа сәйкес заңды өзін-өзі қорғау құқығы» деп атады.

Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа қатысты ирандық шенеунік Иранның шартты бұзбағанын, алайда ел ішінде күшейіп келе жатқан сын-пікірлерді мойындайтынын айтып, «Иран неге өз міндеттемелерін орындауды жалғастырып отыр деген сұрақ қоятындар барған сайын көбейіп келеді», - деді және парламентте шарттан шығу жөнінде ұсыныстар бар екенін жеткізді.