“The Washington Post” басылымының хабарына сәйкес, АҚШ барлау қызметінің өкілдері Израиль тарапы жеткізген және өткен айда АҚШ президенті Дональд Трамп Түркиядан кетер кезде төтенше қауіпсіздік операциясын жүргізуге түрткі болған Иранның Трампқа қарсы қастандық жоспары туралы есептің сенімділігіне күмән келтіріп отыр.
Басылымның барлау ақпаратының мазмұнымен таныс дереккөздер мен АҚШ-тың бұрынғы шенеуніктеріне сілтеме жасап хабарлауынша, CIA сарапшылары Израиль ұсынған мәліметтерді сенімді деп таппай, өз күмәндарын Трамп әкімшілігінің өкілдеріне жеткізген.
“The Post” басылымына сұхбат берген АҚШ өкілі бұл есепті «АҚШ тарапынан емес, Израильден түскен және сенімділігі төмен деп бағаланған» ақпарат ретінде сипаттады.
Барлауға қатысты бұл күмәндар 8 шілдедегі НАТО саммитінен кейін Трамп Анкарадан аттанарда қабылданған ауқымды қауіпсіздік шараларына жаңа сипат береді.
“The Post” бұған дейін Қатар АҚШ-қа сыйға тартқан жаңа Boeing 747-8 ұшағының ұшуға жеткілікті қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз етілгеніне күмән туғаннан кейін президенттің бұрынғы президенттік ұшақтан жасырын түрде үшінші ұшаққа ауыстырылғанын хабарлаған болатын.
Трамптың әуежайдағы Президенттік ұшақтан бортында тамақ тасымалдайтын жүк көлігі арқылы C-32A әскери ұшағына отырғызылғаны хабарланды. Осыдан кейін Трамп пен оның көмекшілерінен тұратын шағын топ Уэльстегі Милденхолл әуе базасына ұшып кеткен. Ұшаққа F-16 жойғыш ұшақтары ілесіп жүрді.
Төтенше шаралар
Ақ Үй барлау тексеруіне қатысты сұрақтарға тікелей жауап берген жоқ. АҚШ ресми өкілі АҚШ президентінің Иран тарапынан төнетін қауіптерді қосқанда сан түрлі қатерлерге кезігіп жатқанын және оны қорғау үшін барлық қажетті шаралардың қабылданатынын айтты.
АҚШ өкілі өз мәлімдемесінде: «Президент атап өткендей, ол Ираннан төнетін қатерлерді қосқанда, өз өміріне қатысты сансыз қауіп-қатерге тап болды, сондықтан оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлық шаралар қабылданды. АҚШ Құпия қызметінің негізгі міндеті — президентті қорғау және олар бұл міндетті орындап шықты», — деді.
CIA түсініктеме беруден бас тартса, АҚШ-тағы Израиль елшілігі газеттің хабарына қатысты ешқандай мәлімдеме жасаған жоқ.
Барлау ақпаратына қатысты күмәндарға қарамастан, АҚШ өкілдері Құпия қызметтің ықтимал қауіпті ескере отырып, төтенше шаралар қолдану қажет деген шешімге келгенін білдірді.
Ресми өкілдердің бірі “The Post” басылымына: «Құпия қызмет бұл президентке қатысты үш рет қауіптің алдын сәл-ақ қалғанда алды, сондықтан олар ешқандай тәуекелге бармайды», — деді.
Ал Трамп сейсенбі күні басқа ұшақты пайдалану шешімін Құпия қызметтің өзі қабылдағанын айтты.
“The Post” басылымына берген сұхбатында Трамп: «Бұл шынымен де толығымен Құпия қызметтің құзырындағы мәселе. Мен тек олардың талаптарына бағынамын. Олар маған басқа рейспен, басқа ұшақпен ұшуды ұсынды; бұл қауіпсіздік тұрғысынан балама рейс еді... Мен олар не айтса, соны істеймін», — деді.
Израильдің ниеті назарда
Аталған күмәндар Израильдің бұл барлау ақпаратын Вашингтонмен неліктен бөліскені және бұл ақпараттың тек ескерту мақсатында ма, әлде АҚШ саясатына ықпал етуді көздеген бе деген сұрақтарды тудырды.
“The Post” хабарлауынша, АҚШ-тың кейбір қазіргі және бұрынғы барлау өкілдері Израильдің есебі жартылай болса да Трамптың шешім қабылдау процесіне және Вашингтонның аймақтағы ұстанымына әсер етуді көздеуі мүмкін деп есептейді.
Мәселемен жақын таныс бұрынғы шенеунік: «Бұл жағдай кейбір шенеуніктер ойлағандай, Израильдің президентті хабардар етумен бірге оның шешім қабылдау процесін бағыттауға арналған кең ауқымды барлау есептер үлгісіне сай келеді», — деді.
Сонымен қатар хабарда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың Израильдің барлау есебі туралы да, Құпия қызмет жоспарлаған операция туралы да хабардар етілгені айтылған. “The Post” сілтеме жасаған АҚШ-тың бұрынғы шенеунігінің айтуынша, Рубио соған қарамастан президенттік ұшақтың бұрынғы моделіне отырған.
