АҚШ пен Израильдің жаңа әуе шабуылдары салдарынан дүйсенбі күні Иран аумағында 25-тен астам адам қаза тапты. Ал Тегеран АҚШ президенті Дональд Трамп тарапынан жариялануы мүмкін ультиматум алдында АҚШ-тың әскери және қаржылық нысандары орналастырылған Израиль мен Парсы шығанағы елдеріне зымыранмен шабуылдады.
Түнгі уақытта Тегеранда жарылыс дыбысы естіліп, жойғыш ұшақтардың гуілі байқалды. Шариф технология университетін қоса алғанда бірнеше ауданға жасалған соққылардан кейін Азади алаңы маңында қою түтін көтерілді.
Иран жедел түрде қарымта соққы жасап, Израильдің солтүстігіне зымырандармен шабуылдады. Хайфа қаласында кемінде екі адам қаза тапты. Құтқарушылар үйінді астында қалғандарды іздестіруде.
Кувейт пен Біріккен Араб Әмірліктерін қоса алғанда Парсы шығанағы елдері әуе қорғаныс жүйелерін іске қосып, ұшқышсыз ұшу аппараттары мен зымырандарды тойтаруға тырысты.
Ормуз дағдарысы жаһандық қауіпті арттыруда
Дағдарыстың өзегінде әлемдік мұнай тасымалы үшін аса маңызды нысан саналатын Ормуз бұғазы бар. Мұнда Иран бақылауды күшейтіп, кеме қозғалысын азайтты. Осылайша энергия бағасының күрт өсуіне себеп болды.
АҚШ президенті Дональд Трамп Тегеранға бұл су жолын қайта ашу үшін уақыт берді. Бұғаз қайта ашылмаса, инфрақұрылымға ауқымды шабуыл жасалатынын ескертті. «Тозақта өмір сүресіңдер», – деген Трамп Иранның энергия нысандары мен көлік желілерін істен шығаратын соққылар жасауға уәде берді.
Қауіпке қарамастан Иран шегінуге ниетті емес. Парламент төрағасы Мұхаммед Багер Калибаф бұл ескертулерді «ойланбай жасалған әрекет» деп бағалап, қысым мен әскери шиеленіс оларды ешқандай ымыраға мәжбүр етпейтінін атап өтті.
Дипломатия тоқтап, адам шығыны артуда
Аймақтық және жаһандық державалар дағдарысты бақылауға алу үшін қарқынды әрекет етуде. Оман Иран өкілдерімен келіссөз жүргізілгенін растады. Мысыр, Ресей және басқа елдер де шұғыл дипломатиялық байланыс орнатты.
Алайда қақтығыстың ауыр зардаптары жалғасуда. Қақтығыстар басталғалы бері Иранда 1 900-ден астам адам қаза тапты. Ливан, Израиль және өзге аймақтарда да адам шығыны тіркелді.
Өңірлік шиеленіс күшейген сайын мұнай бағасы шарықтап, бұл қақтығыстың жаһандық экономикалық салдары бар кең ауқымды соғысқа ұласуы мүмкін деген алаңдаушылық артуда.
