АҚШ президенті Дональд Трамп дүйсенбі күні Вашингтонның Гренландиядағы Ресей қаупін жою үшін маңызды қадам басатынын хабарлады. Трамп «Truth Social» платформасында «НАТО Данияға жиырма жылдан жылдан бері «Ресей қаупін Гренландиядан алыстату керек» деп айтып келеді. Өкінішке қарай Дания ештеңе істей алмады. Енді уақыты келді, бұл жүзеге асады»,- деп жазды.
Дания Сыртқы істер министрлігі «Reuters» агенттігінің пікіріне жауап бермеді.
Трамп бірнеше рет Данияға тиесілі автономды аймақ саналатын Гренландияны иеленгісі келетінін айтқан болатын. Ал Дания мен Гренландия басшылары аралдың сатылмайтынын және АҚШ-тың құрамына қосылғысы келмейтінін мәлімдеп келеді.
Жексенбі күні НАТО Бас хатшысы Марк Рютте мен Трамп телефон арқылы сөйлесіп, Гренландия мен Арктикадағы қауіпсіздік жағдайын талқылады. Рютте бұл мәселе бойынша жұмысты жалғастыратынын айтып, осы апта Трамппен Давоста кездесетінін атап өтті.
Гренландия стратегиялық тұғыры мен мол минералды ресурстарына байланысты ұзақ уақыттан бері АҚШ-тың қызығушылығын тудырып келеді. Сондай-ақ аймақта Ресей мен Қытайдың белсенділігі артты деген уәжге байланысты алаңдаушылық та бар.
Трамп сенбі күні Вашингтонның 1 ақпаннан бастап Дания, Норвегия, Швеция, Франция, Германия, Ұлыбритания, Нидерланд және Финляндиядан келетін тауарларға 10 пайыздық кедендік баж салығын енгізетінін, маусымға дейін бұл мөлшерлеме 25 пайызға дейін өсетінін айтты. Ол мұның себебі ретінде аталған елдердің Гренландияға АҚШ бақылау орнатуына қарсы шығуын көрсетті.
Еуропаның сегіз елі жексенбі күні бірлескен мәлімдеме жасап, АҚШ-тың қоқан-лоққысын айыптады және Арктика қауіпсіздігіне адалдығын қайталады.
Ал Кремль өткен апта Гренландияның заңды мәртебесін мойындап, арал төңірегіндегі қазіргі жағдайды «даулы» деп сипаттады.
Кремльдің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков: «Біз Гренландия Дания Корольдігіне тиесілі аумақ деген түсінікпен әрекет етеміз», - деді.
