Мүсіншелер Билежик провинциясының Инхисар ауданындағы Гедиккая төбесі мен Ин үңгірі археологиялық қазба орнынан табылды. Зерттеушілер тарихқа дейінгі қауымдар бұл үңгірді ғұрыптық рәсімдер үшін пайдаланған болуы мүмкін деп есептейді.
Әктастан жасалған мүсіншелердің кейбірі балшықпен қапталған. Олардың ең үлкенінің ұзындығы шамамен 30 сантиметр, ал ені 20 сантиметр.
Радиокөміртекті мерзімдеу нәтижелері бұл олжалардың б.з.д. 14 500–11 200 жылдар аралығындағы эпипалеолит дәуіріне жататынын көрсетті.
Қазба жұмыстары Мәдениет және туризм министрлігінің атынан Билежик Шейх Едебали университетінің Археология кафедрасының профессоры Дениз Сары жетекшілік еткен 14 адамнан тұратын топпен 18 мамыр мен 18 шілде аралығында жүргізілді.
Маңызды культтік және ғұрыптық орын
Профессор Сары үңгір ішіндегі археологиялық қалдықтардың алғаш рет 2017 жылы жүргізілген жерүсті зерттеулері кезінде анықталғанын айтты.
«Табылған жәдігерлер бұл жердің маңызды культтік және ғұрыптық орын болғанын көрсетті. Биыл табылған тасбақа мүсіншелері үңгірдің ғұрыптық маңызын жаңа қырынан ашты», - деді Сары.
Сары мүсіншелердің көпшілігінің қарапайым әрі шеберлігі төмен деңгейде жасалғанын айтты. Осыған байланысты олардың ғұрыптық мақсатта жасалған болуы мүмкін екенін атап өткен Сары былай деді:
«Хыдыреллез кезінде адамдар құрбандық шалып, тілектерін қағазға жазады. Содан кейін оларды бүктеп, белгілі бір жерге көмеді. Мұнда да соған ұқсас жағдай бар: шеңбер тәрізді сақиналардан тұратын сәулеттік құрылым анықталды. Олардың айналасынан жерге қадалған, көбі толық аяқталмаған немесе асығыс жасалған әктас тасбақа мүсіншелерін таптық».
Сары тасбақа символикасының Таяу Шығыстағы Натуфий мәдениетінде, сондай-ақ одан да ертеректегі жоғарғы палеолит дәуіріндегі қауымдар арасында кең таралғанын атап өтті.
Сарының айтуынша, тасбақа көптеген мәдениетте ұзақ өмір сүру мен төзімділіктің символы саналады.
