Түркия F-35 ұшақ бағдарламасына қайта қосылуды көздеп отыр, бұл туралы Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған бейсенбі күні мәлімдеді. Ол Анкараның бұл бағдарламадан "әділетсіз" түрде шығарылғанын атап өтті, себебі Түркия осы заманауи ұшақтың дамуына жүздеген миллион доллар салған болатын.
"Біз F-35 ұшақтарынан бас тартқан жоқпыз," деді Ердоған НАТО саммитінен кейін елге қайтар жолда. "Біз бұл жобаға қайта қосылу ниетімізді әріптестерімізбен талқылап жатырмыз. Түркия бұл бағдарламадан әділетсіз түрде шығарылды." деді ол.
Түркия көпмақсатты ұшақты дамытуға АҚШ-пен бірге қатысқан сегіз елдің бірі болды. "F-35 бағдарламасы техникалық процесс қана емес, сонымен қатар саяси процесс болып табылады," деді Ердоған. "Біз бұл (Түркияны шығару) шешімді әрдайым одақтастық рухына сәйкес келмейді деп сынға алдық. Бұл мәселені Трамп мырзамен кездесулерімізде көтердік және техникалық деңгейдегі келіссөздер басталды. Үмітіміз бар, алға жылжимыз." деді ол.
Түркия бұл бағдарламадан Ресейден S-400 әуе қорғаныс жүйесін сатып алғаннан кейін шеттетілді. Бірақ Ердоған S-400 мәселесі Трамппен кездесуде көтерілмегенін айтты. "Бұл (S-400) аяқталған іс," деді ол. "Әуе қорғаныс жүйесі тек S-400-бен шектелмейді. Біз өзіміздің "Болат күмбез" жүйемізді дамытып жатырмыз." деді президент.
Ердоған Анкараның "жүйелер жүйесін" құрып жатқанын, оған отандық зымыран қорғаныс жобалары – “SİPER”, “HİSAR”, “SUNGUR” және ұлттық жауынгерлік ұшақ “KAAN” кіретінін айтты.
НАТО саммитінің нәтижелері
Ердоған НАТО-ның алдағы онжылдықта қорғаныс шығындарын ЖІӨ-нің 5 пайызына дейін арттыруға міндеттенгенін атап өтті. Ол Түркияның бұл мақсатқа ең жақын елдердің бірі екенін айтты. Ол одақтастар арасындағы, әсіресе қорғаныс өнеркәсібі саласындағы шектеулерді алып тастаудың маңыздылығын ерекше атап өтті.
Ердоған сондай-ақ 2026 жылы НАТО көшбасшыларының саммитін Түркия қабылдайтынын растады.
Украина–Ресей бейбіт келіссөздері
Ердоған Түркияның Украина–Ресей қақтығысында делдал ретіндегі рөлін сақтап қалуға берік екенін айтты. Ол тоқтап қалған Стамбул процесін қайта бастауға ниетті екенін және үшінші раунд бейбіт келіссөздерін өткізуге ұсыныс жасағанын жеткізді. "Басқалар бейбітшілікке үмітін үзсе де, біз үзбейміз," деді ол. Киев пен Мәскеу Түркияның делдалдық қызметіне сенім білдіруін жалғастырып отырғанын айтты.
Ердоған саммит барысында Трамппен екіжақты кездесу өткізгенін және Трамптың осындай саммитті қолдайтынын мәлімдеді. Ердоған Трамптың"Егер Путин Стамбулға немесе Анкараға келісім үшін келсе, мен де келемін," дегенін айтты.
