Түркия-Ирак қатынастарының болашақ бағыты Анкарада өткен панельдің негізгі тақырыбы болды. Сарапшылар институционалдық ынтымақтастықтың кеңеюі мен ортақ қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтардың екі көрші ел арасындағы қатынастарды айқындап отырғанын атап өтті.
«Аймақтық жаңа динамикалар және Түркия-Ирак қатынастарының болашағы» атты іс-шараны Саясат, экономика және қоғам зерттеулері қоры (SETA) ұйымдастырды. Жиында Түркия мен Ирак сарапшылары басқосып, саяси, қауіпсіздік және экономикалық өлшемдерді талқылады.
Анадолы агенттігінің стратегиялық талдау жөніндегі директоры Билгай Думан Ирактың аймақта маңызды орынға ие екенін және ондағы оқиғалардың Түркияға тікелей әсер ететінін айтты.
Ол Анкараның саясаты Ирактың саяси бірлігіне басымдық беретінін және бұл бағыт премьер-министр Мұхаммед Шиа әс-Судани кезеңінде жаңа қарқын алғанын атап өтті.
Түркияның Ирактағы дағдарысқа қатысты ұстанымы
Думан 2019 жылы Иракта үкіметке қарсы өткен наразылықтар кезінде Түркияның анағұрлым институционалды, әрі байыпты ұстанымы елдің теңгерімді актер ретіндегі беделін нығайтуға көмектескенін және екіжақты қатынастардың аймақтық бәсекелестіктерден тәуелсіз дамуы қажет екенін айтты.
«Түркия-Ирак қатынастары аймақтық үдерістерден тәуелсіз ілгерілеуі керек деп ойлаймын», - деді Думан.
Түркия-Ирак қатынастары
Анадолы агенттігінің бас тілшісі Мехмет Аладжа екі ел арасындағы қатынастар институционалдану кезеңіне өткенін, алайда аймақтық шиеленістерге қатысты сезімталдығын сақтап отырғанын айтты.
Оның айтуынша, соңғы аймақтық өзгерістер ілгерілеуді жеделдетуге немесе ынтымақтастыққа кері әсер етуі мүмкін.
Ирак саясатында кейде күн тәртібіне шығатын су мәселесіне байланысты келіспеушіліктер жөнінде Аладжа кейбір тараптардың бұл тақырыпты арандатушылық мақсатта пайдаланатынын, ал Түркияның мәселені үнемі гуманитарлық тұрғыда қарастыратынын айтты.
Сонымен қатар Солтүстік Ирактағы PKK-ның шоғырлануына қатысты Түркияның алаңдаушылықтарына Бағдаттың түсіністікпен қарай бастағанын атап өтті. Себебі Ирактағы Қандил таулары ұйымның негізгі базасы ретінде қарастырылады.
Аладжа сондай-ақ Сирия билігі мен YPG арасындағы шиеленістің бәсеңдеуі, кейін атыстың тоқтау ықтималы мен ықпалдасу үдерісінің басталуы Түркия–Ирак қатынастарына оң әсер етуі мүмкін екенін жеткізді.
Анкара мен Бағдат арасындағы ынтымақтастық
Бағдат университетінің сарапшысы Адель Бадави Парсы шығанағындағы шиеленістер мен АҚШ пен Иран арасындағы текетірестің екі елге де әсер ететін жағдай қалыптастырғанын айтты.
Соған қарамастан Анкара мен Бағдаттың сауда мен қатынасты кеңейтуді көздейтін «Даму жолы» жобасы сияқты бастамалар арқылы аймақтық ынтымақтастықты тереңдетуге айтарлықтай әлеуеті бар екенін атап өтті.
«Хивар әл-Фикр» зерттеу орталығының өкілі Салам Жаббар Израильдің Газаға шабуылдары басталғалы бері қалыптасқан тұрақсыздық екі елдің де тепе-теңдікті сақтау қабілетін сынап отырғанын айтты. Ол Түркияның Ирактың төртінші ірі сауда серіктесі екенін және Ирактағы тұрақсыздықтың Түркия экономикасына да зиян келтіретінін жеткізді.
