Қазақстан: ерте сайлау қағидаттары өзгерді
Конституциялық сот отырысында сөз сөйлеген Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтаған жағдайда қолданылатын іс-қимыл алгоритмін таныстырды.
Қазақстанда мемлекеттің жоғары билік деңгейінде болуы мүмкін өкілеттік вакуумы жағдайында саяси тұрақтылықты сақтауға бағытталған жаңа конституциялық түзетулер күн тәртібіне шығарылды.
Конституциялық соттың отырысында баяндама жасаған Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев президент өкілеттігі мерзімінен бұрын аяқталған жағдайда жүзеге асырылатын жол картасын түсіндірді.
Маңызды мерзімдер: 7 күн ішінде жариялау, 2 ай ішінде сайлау
Ұсынылып отырған жаңа реттеу мемлекет басшысының қызметтен кетуі, импичмент жариялануы немесе қайтыс болуы секілді күтпеген жағдайларда туындауы мүмкін белгісіздікті жоюды көздейді. Жобаға сәйкес, үдеріс мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:
Жариялау мерзімі: Құрылтай (Парламент) өкілеттік бос қалған күннен бастап жеті күн ішінде сайлау күнін жариялауға міндетті.
Дауыс беру күні: Мерзімінен бұрын президент сайлауы Құрылтайдың шешімінен кейін екі ай ішінде өткізілуі тиіс.
Саяси теріс пайдаланудың алдын алу
Әділет министрі Сәрсембаев белгіленген мерзімдердің «құқықтық мемлекет кепілдігі» екенін атап өтті. Министрдің айтуынша, «Үкімет әрекеттерінің жеделдігі мен болжамдылығы саяси жүйенің ең осал кезеңдерінде шешуші маңызға ие. Сайлау жариялауға берілген жеті күндік мерзім үдерісті әдейі созуға немесе туындаған өкілеттік вакуумын саяси пайдаға пайдалануға жол бермейді».
Институционалдық тепе-теңдік және Қазақстан халқының еркі
Министр Сәрсембаев сайлау жариялау барысында Құрылтайдың жетекші рөлінің күшейтілуі «билік тармақтарының бөлінісі» мен «институционалдық тепе-теңдік» қағидаттарын айқын көрсететінін айтты. Бұл қадам демократиялық заңдылықтың бірден-бір көзі саналатын халық дауысының басымдығын тағы бір рет айқындады.